Skip to main content
20-01-2020

Παρουσίαση - Κριτική βιβλίου | Μαξίμ Λέο, Ψηλά τις καρδιές, εκδόσεις Δώμα

Η καταγεγραμμένη επίσημη ιστορία των ανθρώπων είναι η ιστορία των πολέμων δίχως έναν κλάδο ελαίας -λες και μόνο αυτόν ξέρουν να παράγουν οι άνθρωποι- και αυτό δεν αφήνει και πολλά περιθώρια στην καταστολή ή, αν μη τι άλλο, την ισοπέδωση των στερεοτύπων για λαούς και ανθρώπους.

Διαβάσαμε το βιβλίο του γερμανού συγγραφέα Μαξίμ Λέο, Ψηλά τις καρδιές – Μια οικογένεια στην Ανατολική Γερμανία, από τις εκδόσεις Δώμα, σε μετάφραση Γιώτας Λαγουδάκου. Ένα βιβλίο ιδιαίτερα καλόγραμμένο, που σας το προτείνουμε ανεπιφύλακτα. Πολυδιάστατο, δεν είναι ένα ακόμα μυθιστόρημα, είναι μια ειλικρινής καταγραφή που λειτουργεί ως κοινωνική μελέτη και ιστορικό ντοκουμέντο.

Ο Μαξίμ Λέο, γεννημένος το 1970, μέσα από την αφήγηση της ζωής του, της πατρικής οικογένειας, αλλά περισσότερο ίσως του εμβληματικού παππού του, Γκέρχαρντ, δεν περιγράφει μόνο τη ζωή ενός ανθρώπου, αλλά ενός ολόκληρου έθνους, μιας χώρας και μιας συγκεκριμένης πολιτικής κατάστασης. Η επιστροφή και αφήγηση του παρελθόντος κρύβει συνήθως μια νοσταλγία, ανεξάρτητα με την ποιότητα προσωπικής και κοινωνικής ζωής. Εδώ, όμως, δεν μπορεί να είναι όλα ωραιοποιημένα. Έχουμε αλήθειες και πόνο και μια ανθρωπιά.

Κανονική οικογένεια χωρίς οδοφράγματα, αναζητείται. Η οικογένεια του Μαξίμ. Εμείς που δεν ζήσαμε εντός του πρώην Ανατολικού μπλοκ μένουμε έκπληκτοι από την αυστηρά ελεγχόμενη καθημερινότητα των Ανατολικογερμανών, όπως αυτή παρουσιάζεται στο βιβλίο του Λέο. Όμως, πολίτες που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν σε χώρες του πρώην Ανατολικού μπλοκ, όχι μόνο ταυτίζονται με τις εικόνες και τις καταστάσεις, αλλά έχουν να σου αφηγηθούν κι εκείνοι τα δικά τους, που μοιάζουν πολύ, πάρα πολύ.

Είναι οι στιγμές που συγκρίνουμε το παρελθόν μας, την παλιά μας γειτονιά, το μέρος που γεννηθήκαμε, το παλιό μας σχολείο, με αυτά που ζήσαμε μεγαλώνοντας, περνώντας το όριο της παιδικής ηλικίας. Κανείς δεν αποκόπτεται από το παρελθόν, όση και όποια προσπάθεια κάνει. Μπορεί να συγχωρέσουμε το παρελθόν ή να μας συγχωρεί, αλλά δεν ξεχνάμε, ούτε αυτό ξεχνάει. Ζούμε εμείς μέσα σε αυτό και αυτό μέσα σ’ εμάς.

Από Ανατολικογερμανός σε Δυτικογερμανός. Απάλειψη προσωπικοτήτων και ιστορικού παρελθόντος. Γίνεται;

Το παλιό Κόμμα, το νέο Κόμμα, κάποτε η δημοκρατία μετά η υποχρεωτική ομοφωνία. Για τις πρώτες μεταπολεμικές γενιές, το Τρίτο Ράιχ φαντάζει αδιάφορο, σημασία είχε το γκρέμισμα του Τείχους του Βερολίνου, το άνοιγμα των συνόρων, σημασία έχει η Δύση. Η αντίσταση των ίδιων των Γερμανών ενάντια στο εξάμβλωμα του φασισμού, στην ισοπέδωση της σκέψης, τι αποτέλεσμα είχε; Ο παππούς Γκέρχαρντ -αντιστασιακός από έφηβος- έχει την απάντηση, που είδε τι απέγινε το όνειρό του για τον σοσιαλισμό. Αλλά και τα παιδιά των "βετεράνων" αντιστασιακών απογοητεύτηκαν από το απατηλό όνειρο των μεταρρυθμίσεων, από τον φόβο ότι η ζωή χάνει το νόημά της.

Οι σημαντικές συναισθηματικές εμπειρίες μπορεί να μας βοηθήσουν να προχωρήσουμε μπροστά, μπορεί να μας αφήσουν ανάπηρους. Υπάρχουν πλέον ιδεολογίες;

Καλή ανάγνωση!

 

Βιογραφικό: Η Σοφία Πολίτου - Βερβέρη γεννήθηκε στην Αθήνα, μεγάλωσε στον Πειραιά, ζει στη Ραφήνα. Σπούδασε μουσική και άλλα. Εργάζεται στον χώρο του βιβλίου. Είναι παντρεμένη κι έχει δύο παιδιά. Κειμενογραφεί και με το ψευδώνυμο S.Equinoux