Skip to main content
06-06-2019

Ο Πάνος Χριστοδούλου και το βιβλίο του «Δεν το έκανα εγώ! (Ή μήπως το έκανα;)» από τις εκδόσεις Μεταίχμιο

Ο Πάνος Χριστοδούλου γεννήθηκε το 1972 στην Αθήνα. Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Ανθρώπινα Δικαιώματα στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου. Έχει εργαστεί ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, ήταν διευθυντής του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες και έχει συνεργαστεί με διάφορους φορείς στην Ελλάδα και στην Ευρώπη σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σήμερα είναι διευθυντής του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ κυκλοφορεί επίσης το Τόνοι, τόνοι και Τόνι.

O τίτλος του βιβλίου σας «Δεν το έκανα εγώ! (Ή μήπως το έκανα;)», από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, μας κάνει να αναρωτηθούμε κι εμείς οι αναγνώστες -σιωπηλά ή φωναχτά- πριν ακόμα διαβάσουμε την ιστορία! Μιλήστε μας λίγο για την υπόθεση και τους ήρωές σας ή ακόμα και για την πηγή έμπνευσής σας.
Η ιστορία «Δεν το έκανα εγώ (Ή μήπως το έκανα;)» ξεκινά από μια κασετίνα, που είναι παρατημένη πάνω σε ένα γραφείο, το οποίο βρίσκεται στο δωμάτιο ενός κοριτσιού, της Αμέλιας Λάθημου. Μέσα από την κασετίνα αρχικά βγαίνει ένα βαριεστημένο αλλά με οίστρο μολύβι, το οποίο αρχίζει να κάνει μολυβιές όπου βρει και κυρίως στον πράσινο τοίχο του δωματίου. Οι μολυβιές θα γίνουν αντικείμενο καβγά με μια γόμα, που βγαίνει κι αυτή από την κασετίνα. Το μολύβι τις θεωρεί τέχνη, ενώ η γόμα άθλιες μουτζούρες που πρέπει να σβήσει. Στον καβγά μπαίνει και ένας μαρκαδόρος με ένα διορθωτικό και ο πράσινος τοίχος του δωματίου καταλήγει... μαυρόασπρος.

Τα παραπάνω... είδη γραφικής ύλης καταλαβαίνουν το λάθος τους, όταν η μητέρα της Αμέλιας την κατηγορεί ότι μουτζούρωσε η ίδια τον τοίχο. Στην προσπάθειά τους να επανορθώσουν μπλέκονται σε αστείες καταστάσεις και εξαιτίας τους δημιουργούνται νέες παρεξηγήσεις. Μαζί όμως αναδεικνύονται και η αξία της παραδοχής και της συγγνώμης, αλλά και η σημασία τού να είσαι ανοιχτόμυαλος, ακόμα και στο απίστευτο, και να μην απορρίπτεις εκ των προτέρων ένα παιδί όταν λέει: «Δεν το έκανα εγώ!».

Πηγή έμπνευσης για το βιβλίο μου ήταν το ακατάστατο και γεμάτο μολυβιές γραφείο της μεγάλης μου κόρης: χαρτιά λευκά, χαρτιά ζωγραφισμένα ή μουτζουρωμένα, δίπλα σε ξεκαπάκωτους μαρκαδόρους, ξυλομπογιές με μύτη ή χωρίς και γόμες με τα τρίμματά τους. Και από δίπλα μια ανοιχτή κασετίνα από την οποία ξεχείλιζαν κάποια ξεραμένα διορθωτικά και όλων των ειδών τα μολύβια. Ένα από αυτά τα μολύβια μού φάνηκε πιο βαριεστημένο από τα άλλα…
 
Το βιβλίο σας αρχικά μας έκανε να γελάσουμε πολύ. Όσο φτάναμε, όμως, στο τέλος της ιστορίας, μετά τα γέλια ήρθε μια άλλη κατάσταση. Η συγκίνηση μάς αγκάλιασε, κλάψαμε και λίγο, αλλά η ανακούφιση ήταν μεγάλη! Τι είναι αυτό το συστατικό στο βιβλίο σας με τις τόσες διακυμάνσεις που το κάνει τόσο ελκυστικό, ευκολοδιάβαστο και… ανακουφιστικό;
Το συστατικό που αναφέρετε ελπίζω ότι είναι το χιούμορ. Προσπαθώ σε όλα τα βιβλία μου να υπάρχει αυτό το συστατικό. Βοηθά πολύ στο να αποφορτίζω δύσκολες και, καμιά φορά, δυσάρεστες καταστάσεις που περιλαμβάνονται στις ιστορίες μου. Επιπλέον θεωρώ ότι το χιούμορ βοηθά στο να λάβουν πιο εύκολα οι αναγνώστες μου τα μηνύματα που προσπαθώ να περάσω μέσα από τα βιβλία μου.

Στο συγκεκριμένο βιβλίο, το χιούμορ προκύπτει μέσα από τις αλυσιδωτές απρόβλεπτες καταστάσεις, οι οποίες ξεκινούν από μια μουτζούρα στον τοίχο που κάνουν κάποια ολίγον ασυνήθιστα στη συμπεριφορά είδη γραφικής ύλης. Στην προκειμένη περίπτωση το χιούμορ προκύπτει από αυτό το αναπάντεχο, που δεν το περιμένεις ούτε σε μια φανταστική ιστορία που απευθύνεται σε παιδιά. Δεν περιμένεις τα άψυχα είδη γραφικής ύλης να έχουν ανθρώπινη συμπεριφορά και ανθρώπινες αδυναμίες. Ή επίσης δεν περιμένεις εύκολα ένας μεγάλος να παραδέχεται σε ένα παιδί το λάθος του και να ζητά συγνώμη, όπως συμβαίνει στο βιβλίο. Όλα τα παραπάνω νομίζω ότι δημιουργούν στον αναγνώστη ένα χαμόγελο και ίσως κάποια ταύτιση με πράγματα και καταστάσεις.

Πολύ εμπνευσμένο και το όνομα της μικρής ηρωίδας: Αμέλια Λάθημου. Λίγο να το πειράξουμε και βρίσκουμε μέσα του κρυμμένες λέξεις και νοήματα όπως η αμέλεια, το λάθος, τα λάθη μου. Έχουμε να κάνουμε με αποδοχή λάθους, ανάληψη ευθυνών, αλήθεια (που λυτρώνει); Έχουμε και αγάπη μαζί;
Όλα όσα αναφέρετε είναι σωστά και φυσικά στα παραπάνω κρυπτογραφημένα νοήματα, που περιλαμβάνει το ονοματεπώνυμο «Αμέλια Λάθημου», υπάρχει και η αγάπη. Δεν γίνεται να μην αγαπάς κάποιον επειδή κάνει λάθη, κι αυτό νομίζω γίνεται απολύτως σαφές στο τέλος του βιβλίου.

Το όνομα Αμέλια πάντως ήρθε πολύ φυσικά στο μυαλό μου, γιατί αρέσει πολύ στη μικρή μου κόρη. Όσο για το επώνυμο, παιδεύτηκα λίγο να το βρω. Όμως μια μέρα, την περίοδο που έγραφα το βιβλίο, ακούγοντας ραδιόφωνο πληροφορήθηκα τις υποψηφιότητες για Όσκαρ που έλαβε η ταινία «The Favourite» του Γιώργου Λάνθιμου και είπα μέσα μου «Εύρηκα! Ευχαριστώ, Γιώργο…»

Οι ανθρώπινες σχέσεις είναι το κυριότερο συστατικό της ζωής και το βιβλίο σας αναφέρεται σε αυτές. Ο γονιός και το παιδί με ποιες βάσεις μπορούν να καταφέρουν να χτίσουν μια υγιή, αρμονική και αγαπημένη συμβίωση;
Η βάση είναι αυτά που αναφέρονται με άμεσο ή και έμμεσο τρόπο στο βιβλίο. Δηλαδή, η ειλικρίνεια, η παραδοχή του λάθος (όταν συμβαίνει), η συγγνώμη και ο σεβασμός. Όλα αυτά πρέπει να είναι αμφίδρομα και όχι μονόπλευρα. Θεωρούμε αυτονόητο ότι τα παιδιά πρέπει να είναι ειλικρινή, να μη λένε ψέματα στους γονείς τους, να τους ζητούν συγγνώμη όταν κάνουν μια σκανταλιά και φυσικά (και ίσως πάνω απ’ όλα) να τους σέβονται. Θα έπρεπε όμως να θεωρούμε αυτονόητο και το αντίστροφο και να συμβαίνει και στην πράξη.

Ετοιμάζετε κάτι νέο να γράψετε; Αν ναι, θα θέλατε να μας αποκαλύψετε ποιο είναι το κεντρικό του θέμα;
Ναι, ετοιμάζω κάτι νέο. Πρόκειται για την ιστορία ενός στρώματος θαλάσσης, το οποίο βρίσκεται σε μια πολυσύχναστη παραλία, αλλά ο άνεμος και το κύμα το παρασύρουν σε ένα μικρό νησί. Εκεί το στρώμα θα γνωρίσει τη μαγεία αλλά και τις δυσκολίες που έχει η ζωή, ιδιαίτερα τους χειμερινούς μήνες, σε απομονωμένες περιοχές όπως είναι τα νησιά, και θα αναλάβει δράση για να βελτιωθεί εκεί η κατάσταση...

Πού μπορούν να σας συναντήσουν οι αναγνώστες σας διαδικτυακά αλλά και από κοντά;
Ένας εύκολος τρόπος επικοινωνίας είναι το μέιλ. Απαντώ πάντα στις ερωτήσεις που μου στέλνουν οι αναγνώστες στο panix72@yahoo.com.
Επίσης, μπορεί να με συναντήσει κάποιος και από κοντά: Στο Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού (Αλκαμένους 11, Σταθμός Λαρίσης), στο οποίο είμαι διευθυντής. Το Δίκτυο είναι ένα μη κερδοσκοπικό σωματείο με καινοτόμες δράσεις πολιτισμικές και παιδαγωγικές, οι οποίες προάγουν τα δικαιώματα των παιδιών και απευθύνονται στα ίδια τα παιδιά με στόχο να τα βοηθήσουν να κατανοήσουν τα παραπάνω δικαιώματα και να τα κάνουν κτήμα τους. Περισσότερες πληροφορίες για το Δίκτυο μπορεί να βρει κάποιος στο ddp.gr ή να έρθει να τα πούμε από κοντά.