Skip to main content
28-04-2020

Η Κατερίνα Λιάτζουρα και το βιβλίο της "Η κρεμμυδαποθήκη", εκδόσεις Βακχικόν

Η Κατερίνα Λιάτζουρα γεννήθηκε στην Γερμανία. Ζει στην Χαλκίδα και εργάζεται στη Μέση Εκπαίδευση Ευβοίας ως Φιλόλογος της Γερμανικής Γλώσσας. Μεταφράζει στα γερμανικά ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών και Ελληνίδων ποιητριών. Ενίοτε συνομιλεί και με ομότεχνούς της. Της αρέσει η φωτογραφία. 

«Η κρεμμυδαποθήκη» είναι η τρίτη σας ποιητική συλλογή. Ξεφυλλίζοντας τις σελίδες, ο αναγνώστης διακρίνει μικρά κείμενα. Μιλήστε μας για τη φόρμα γραφής που χρησιμοποιείτε σε αυτή σας τη συλλογή, αλλά και για τον τίτλο της. Να υποθέσουμε ότι η έντονη συγκίνηση είναι διάχυτη σε αυτή τη γραπτή κατάθεση ψυχής και θα δακρύσουμε διαβάζοντας το πόνημά σας;
Η πεζόμορφη ποίηση είναι ένα είδος γραφής που με συγκινεί ιδιαιτέρως. Είναι σαν να ακροβατείς ανάμεσα σε δυο εραστές. Χωρίς να είναι ευδιάκριτη η γραμμή διαχωρισμού ποιον από τους δυο αγαπάς πιότερο. Πορεύεσαι και τη μια στιγμή η ζωή σου κλίνει προς τον έναν και την αμέσως επόμενη στιγμή προς τον άλλον. Έρωτες με διαφορετικά χαρακτηριστικά, αλλά εξίσου σημαντικοί, που στο τέλος χάνουν την ταυτότητά τους και γίνονται ένα. Κάπως έτσι συμβαίνει και στη συγκεκριμένη ποιητική μου συλλογή. Ποίηση και πεζός λόγος. Πρόζα και ποίηση. Ένα ερωτικό σύμπλεγμα. Πάντως τον τίτλο της η συλλογή μου, τον χρωστά στο κτίριο που απεικονίζεται και στο εξώφυλλο του βιβλίου. Πρόκειται για ένα κτίριο στη Νότιο Εύβοια, όπου οι ντόπιοι, αρχές του 20ού  αιώνα, συγκέντρωναν την παραγωγή κρεμμυδιών της περιοχής, αναμένοντας το καΐκι που θα μετέφερε τα κρεμμύδια στην Κάρυστο. Έτσι και η δική μου «Κρεμμυδαποθήκη» συγκέντρωσε ένα μέρος της ποιητικής μου παραγωγής, που ανέμενε τη μεταφορά της. Και ναι, σίγουρα υπάρχει συγκίνηση στη γραφή μου, όμως αυτός δεν είναι και ο σκοπός της γραφής; Να διεγείρει το συναίσθημα; Που με τη σειρά της, η διέγερση του συναισθήματος, θα επιφέρει εκείνη την πολυπόθητη ψυχοσωματική μας μεταβολή, που θα μας οδηγήσει στην κάθαρση; Τώρα, αν αυτή η μεταβολή πραγματωθεί με δάκρυα χαράς ή λύπης, γέλια επιδοκιμασίας ή επίκρισης, μειδίαμα αποστροφής ή σύμπλευσης; Ο καθείς και η ψυχή του… 

Μεγάλη η αναφορά στη Χαλκίδα, στην Εύβοια γενικότερα. Ο τόπος σμιλεύει τον δημιουργό, τον καλλιτέχνη; Πώς αισθάνεστε την επιρροή του τόπου κατοικίας ή/και εργασίας στον εσωτερικό σας κόσμο
Ζω τα τελευταία 15 χρόνια στη Χαλκίδα. Η μακροβιότερη, μέχρι στιγμής, παραμονή μου σε έναν συγκεκριμένο τόπο. Την Εύβοια τη νιώθω τόπο μου. Παρόλο που δεν έχω γεννηθεί ούτε και μεγαλώσει εδώ, υπήρξε εξαρχής μια αμοιβαία εγγύτητα. Ιδιαίτερα με το νότιο τμήμα του νησιού. Με την άγρια ομορφιά της επαρχίας της Καρυστίας. Ωστόσο, αν έπρεπε με στίχο να εκφράσω την επιρροή του τόπου στον ψυχισμό μου, θα δανειζόμουν τον πρώτο στίχο του ποιήματος «Βαθμός ελέγχου» της Λαμπριάνας Οικονόμου Ο τόπος μου: ξερολιθιά και ήλιος.

Η ποίηση είναι αρκετή για να εκφράσετε αυτό που νιώθετε, αυτό που εκπέμπουν οι εικόνες της καθημερινότητάς σας; Θα γράφατε εμπνευσμένη και σε κάποιο άλλο είδος γραφής;
Την καθημερινότητα μου την αντιλαμβάνομαι φωτογραφικά. Η φωτογραφική αυτή αντίληψη, μου προκαλεί συναισθήματα. Τα συναισθήματά μου αυτά, τα εκφράζω με την ποίηση. Χωρίς πλουμίδια. Λιτά και συμπυκνωμένα. Γράφω όμως και διηγήματα. Και γράφω διηγήματα, όταν θέλω να επιστήσω την προσοχή του αναγνώστη σε κάποια ιστορία, συνήθως ανθρωπιστικού περιεχομένου. Όταν θέλω να προβληματίσω για κοινωνικά ζητήματα.

Από τη μεταφραστική σας πείρα, ποια είναι η άποψή σας για τη σύγχρονη ελληνική ποίηση; Έχετε προτιμήσεις; Στο εξωτερικό, η νεοελληνική ποίηση έχει απήχηση;
Η σύγχρονη νεοελληνική ποίηση δεν χρειάζεται από μένα συστάσεις. Πληθώρα Ελλήνων και Ελληνίδων γράφουν ποίηση. Δεν ξέρω αν είναι καλή ή κακή η ποίηση που γράφουν. Δεν ξέρω αν πληρούν τους νόρμες της λογοτεχνίας, νόρμες που προσωπικά μου είναι αδιάφορες.  Ωστόσο, ξέρω πως πολλοί  Έλληνες και πολλές Ελληνίδες έχουν ανακαλύψει έναν δημιουργικό τρόπο να εκφράζονται. Και αυτό μου αρκεί. Τα υπόλοιπα ας τα κρίνει -που θα τα κρίνει- ο χρόνος. Και δεν με νοιάζει που οι περισσότερες ποιητικές συλλογές είναι αυτό-χρηματοδοτούμενες. Αλλοίμονο αν ζούσαμε ακόμη στις εποχές που οι ποιητικές-εκδοτικές κλίκες επέλεγαν ποια ποιητική φωνή να προωθήσουν και ποια να θάψουν στα τάρταρα. Ποιητικό πλουραλισμό χρειάζομαι. Και η εποχή μας διαθέτει άφθονο από αυτόν. Όσον αφορά στις μεταφράσεις που κάνω, επιλέγω/προτιμώ -συνήθως- ποιήματα που απλά μου αρέσουν. Που με συγκινούν. Προτιμώ ποιητές και ποιήτριες που δεν έχουν ξαναμεταφραστεί στη γερμανική γλώσσα (με κάποιες εξαιρέσεις βεβαίως). Ποιητές και ποιήτριες που δεν προσδιορίζονται ούτε από την ηλικία τους ούτε από την ένταξή τους σε προ κρίσεως ή μετά κρίσεως γενιές. Θέλω να πω δηλαδή, πως δεν ψάχνω στους καταλόγους των λογοτεχνικών ενώσεων-κύκλων-σωματείων. Ούτε μελετώ τις λίστες των λογοτεχνικών επαίνων-βραβείων-διακρίσεων. Μάλλον το αντίθετο. Επιλέγω ποιητές και ποιήτριες που κινούνται αθόρυβα και ταπεινά, αλλά με σταθερά βήματα στη σύγχρονη λογοτεχνική σκηνή. Που δεν ποιούν μόνο, αλλά και που προσφέρουν ποικιλοτρόπως στα ελληνικά Γράμματα. Αυτοί οι ποιητές μου μιλούν εμένα. Αυτούς θέλω και να παρουσιάσω στο εξωτερικό και συγκεκριμένα στο γερμανόφωνο αναγνωστικό κοινό. Τώρα, στην ερώτησή σας αν η νεοελληνική ποίηση έχει απήχηση στο εξωτερικό; Απαντώ δίχως δεύτερη σκέψη. Ναι, η νεοελληνική ποίηση έχει απήχηση στο εξωτερικό. Αν θα μπορούσε να έχει μεγαλύτερη απήχηση; Ναι, θα μπορούσε. Όμως για την ουσιαστική και αποτελεσματική προβολή της σύγχρονης νεοελληνικής ποίησης στο εξωτερικό, θα έπρεπε να μεριμνήσει το ελληνικό κράτος και μάλιστα με οργανωμένες στρατηγικές πολιτιστικής πολιτικής. Να μην επαφίεται δηλαδή μόνο σε μικρές και μεμονωμένες προσπάθειες. Αλλά αυτό είναι ένα θέμα συζήτησης με πολλές προεκτάσεις. Και σίγουρα δεν είναι επί του παρόντος.

Πόσο αναγκαία ή μη είναι η ποίηση στην εποχή μας; Ποιούμε στις μέρες, κυριολεκτικά και μεταφορικά; Η κοινωνία την καλοδέχεται την ποίηση ή την κοιτάζει καχύποπτα;
Τίποτα δεν είναι αναγκαίο. Όλα είναι μια εσωτερική επιθυμία. Μια εσωτερική επιθυμία και  ένα ζήτημα επιλογής. Οποτεδήποτε και να έζησε ο άνθρωπος, είχε τη βαθιά επιθυμία να εκφράζεται. Και επέλεγε να το κάνει. Έτσι και σήμερα. Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην ποιεί. Με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Και κυριολεκτικά και μεταφορικά. Η κοινωνία όμως είναι ένα ανθρώπινο κατασκεύασμα. Εμπεριέχει πολλές αδυναμίες. Ανωριμότητες, μικρότητες και ελαττώματα. Όμως, μια μικρογραφία του δημιουργού της δεν είναι; Και ως τέτοια, συμπεριφέρεται και αναλόγως. Τη μια καλοδέχεται την ποίηση και την επομένη την απορρίπτει καχύποπτα. Όπως θα έκανε δηλαδή και με κάθε παράτολμο παιδί της. 

Ετοιμάζετε κάποιο νέο έργο; Αν, ναι, θα θέλατε να μας αποκαλύψετε το θέμα του;
Προς το παρόν χαίρομαι τη συγγραφική μου ανάπαυλα.